VISAGISM – Nghệ thuật bố cục trong nha khoa

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

VISAGISM – Nghệ thuật bố cục trong nha khoa

Bài gửi  daoleminhduc on Thu Jan 11, 2018 9:05 pm

Từ trước đến nay, việc thiết kế phục hình thẩm mỹ thường dựa trên kinh nghiệm và góc nhìn của riêng mỗi bác sĩ, đôi khi còn được cho là phụ thuộc vào năng khiếu của mỗi người. Đó là vì chúng ta ít được học về những kiến thức này khi ở trường. Để thiết kế được một nụ cười đẹp cần một số kỹ năng như đánh giá thẩm mỹ, phân tích khuôn mặt, vận động môi… và hiểu biết về tỉ lệ, phối cảnh, ánh sáng, ảo giác, bố cục, hình dạng… Đa phần những điều này không được dạy trong trường nha mà thường được dạy trong các lớp học về nghệ thuật. Bài viết hôm nay trình bày về một khía cạnh của việc thiết kế nụ cười, đó là mối liên hệ giữa hình dạng thiết kế với tính cách của bệnh nhân thông qua concept Visagism. Visagism được ứng dụng trong quy trình Digital Smile Design để chọn thiết kế phục hình phù hợp với đặc điểm tâm lý, cảm xúc, cá tính của bệnh nhân cũng như cảm giác tương ứng cho người nhìn.

Visagism là gì?

Visagism là một concept về thẩm mỹ khuôn mặt thường được ứng dụng trong các ngành chăm sóc sắc đẹp như trang điểm, làm tóc…là một ứng dụng của tâm lý học nhân trắc (morpho-psychology). Concept này bắt nguồn từ mối liên hệ giữa các định luật trong hội họa với các chuyên ngành như tâm lý học, sinh học thần kinh, nhân chủng học và xã hội học. Visagism liên quan đến việc tạo những hình ảnh miêu tả cảm quan về nhân dạng của mỗi người, cho phép xác định những nét tiêu biểu về tính cách mà họ muốn thể hiện ra ngoài. Trong nha khoa, nơi thể hiện chính là nụ cười của bệnh nhân.

Để hiểu rõ về Visagism, trước hết chúng ta hãy làm quen với khái niệm “biểu tượng cổ mẫu” và những kiểu tính cách cơ bản.

Biểu tượng cổ mẫu.
Biểu tượng cổ mẫu là những biểu tượng và hình ảnh được dùng với ý nghĩa giống nhau ở tất cả các nền văn hóa. Dạng đơn giản nhất của biểu tượng cổ mẫu chính là các hình dạng cơ bản: vuông, tròn, tam giác, hình ∞… Các màu sắc cơ bản cũng là các biểu tượng cổ mẫu. Mỗi kết cấu trực quan đều được tạo thành từ một hoặc kết hợp của nhiều biểu tượng cổ mẫu này. Chúng tạo thành một ngôn ngữ chung, không phân biệt văn hóa, chủng tộc, tôn giáo. Chẳng hạn như: hình vuông luôn tượng trưng cho mặt đất, thể hiện sự vững vàng, trầm tính, trong khi hình tròn thể hiện sự toàn vẹn, hoàn hảo; màu đỏ luôn thể hiện sự sôi nổi, năng động… Ngôn ngữ của biểu tượng cổ mẫu là một phần của tiềm thức.

Khi một người ghi nhận thiết kế nụ cười nào đó, trước tiên nó sẽ được vỏ não cảm xúc ghi nhận như một sự kết hợp của các đường nét cổ mẫu, các biểu tượng cổ mẫu này sẽ mang một ý nghĩa nhất định, tạo nên một đáp ứng cảm xúc tức thì. Các đáp ứng cảm xúc này sẽ tương ứng với một loại tính khí nhất định.

Các dạng tính khí cơ bản.
Theo Hippocrates, cá tính của một người là sự kết hợp của bốn dạng tính khí cơ bản: nóng nảy, lạc quan, u sầu và bình thản. Một hoặc hai dạng trên sẽ chiếm ưu thế so với các dạng khác. Tuy nhiên bác sĩ lâm sàng cần chú ý bệnh nhân có thể cảm thấy không thoải mái khi được xếp vào dạng nóng nảy, u sầu, hoặc có thể không hiểu các thuật ngữ như lạc quan, bình thản. Ta có thể thay thế thành các từ như mạnh mẽ, năng động, nhạy cảm và điềm tĩnh.
Kết hợp lý thuyết về biểu tượng cổ mẫu với các yếu tố thị giác, ta thấy ý nghĩa của vật thể là do các đường nét, góc cạnh, hình dạng và màu sắc tạo nên. Ngày nay, các chuyên gia liên quan đến thẩm mỹ khuôn mặt có thể áp dụng những yếu tố này vào công việc. Hình dạng của khuôn mặt tương ứng với bốn tính khí có thể được miêu tả như sau:
• Nóng nảy/mạnh mẽ: kiểu người này có gương mặt dạng chữ nhật với các góc cạnh rõ; các đường nét thẳng ngang, dọc quanh trán và miệng; đôi mắt sâu. Kiểu người nóng nảy/mạnh mẽ có cá tính đặc trưng bởi khả năng lãnh đạo, mạnh mẽ, sự quyết đoán, táo bạo và can đảm.
• Lạc quan/năng động: kiểu người này có gương mặt gầy được tạo nên bởi những đường nghiêng quanh mắt và trán, mũi lớn và miệng rộng. Người lạc quan/năng động thường rất lanh lợi, cởi mở và hướng ngoại.



• U sầu/nhạy cảm: kiểu người này có đôi mắt sát nhau và khuôn mặt hình bầu dục, hơi tròn hoặc được tạo thành từ những đường nét mỏng. Tính cách u sầu/nhạy cảm được đặc trưng bởi sự dịu dàng, hòa nhã, khả năng nhận thức và suy nghĩ trừu tượng.
• Bình thản/điềm tĩnh: kiểu người này thường hiền lành, thận trọng và khôn khéo; họ có khuôn mặt tròn hoặc vuông, môi dưới nhô và mí mắt nặng.

Visagism trong nha khoa
Hình dạng của các răng trước được xác định bởi vùng phản chiếu ánh sáng trực tiếp ra phía trước, giữa các gờ phản xạ ánh sáng phía gần, phía xa, phía cổ răng và cạnh cắn, hay còn gọi là vùng tối Pincus).
Có 4 hình dạng răng cơ bản: chữ nhật, tam giác, bầu dục và hình vuông, với một vài biến thể. Các đường dọc, ngang, xéo, thẳng và cong tương tác theo vô số kiểu để tạo nên sự đa dạng trong hình dáng răng tự nhiên. Những đường nét này tiềm ẩn sức mạnh biểu đạt và ý nghĩa cảm xúc riêng:
• Đường thẳng dọc tượng trưng cho sức mạnh, nội lực và sự nam tính.
• Đường thẳng ngang thể hiện sự cân bằng, bị động và thanh bình. Chúng cũng có thể tượng trưng cho một rào cản.
• Đường xéo thể hiện sự năng động, sự dịch chuyển và niềm vui.
• Đường cong thể hiện sự chuyển tiếp dần giữa hai mặt phẳng (ngang và dọc) và tượng trưng cho sự dịu dàng, thanh nhã, nữ tính và gợi cảm.  
Trong khuôn miệng, răng cửa giữa hàm trên có vị trí nổi bật, là một thành phần quan trọng của biểu cảm không lời. Răng cửa bên thì lại liên quan đến khía cạnh trí tuệ và cảm xúc của tính cách, trong khi răng nanh thể hiện sự kiên định, khát khao và năng động. Đôi môi cũng diễn đạt những thông tin quan trọng thông qua hình dáng, kích thước, độ dày và bề rộng của nụ cười.
Khi đánh giá các răng trước hàm trên, một số đường tham chiếu cũng nên được cân nhắc, chẳng hạn như đường nối các điềm cao nhất của viền nướu, nối điểm tiếp xúc của các răng cửa, các đỉnh gai nướu và mặt phẳng rìa cắn. Những đường này cũng là những “biểu tượng cổ mẫu”, nghĩa là những biến thể đặc biệt trong bố cục của chúng sẽ gợi lên những cảm giác khác nhau cho người xem. Bác sĩ lâm sàng cũng cần hiểu được những thông điệp cảm xúc đằng sau mỗi thiết kế.

Thiết kế trong miệng
Thiết kế của các răng trước hàm trên, đặc điểm của môi và hình dạng cung răng tạo thành một thông điệp mạnh mẽ. Thiết kế thẩm mỹ trong nha khoa có thể phân thành các nhóm sau đây:
• Nóng nảy/mạnh mẽ: thiết kế này có các răng trước hàm trên được sắp xếp với trục răng thẳng đứng, vuông góc với mặt phẳng ngang. Bố cục đối xứng. Đường nối điểm tiếp xúc của các răng cửa nằm ngang. Đường nối các điểm cao nhất của viền nướu từ răng nanh này đến răng nanh kia cũng nằm ngang, cao hơn các răng cửa.
Răng cửa giữa hình chữ nhật, kích thước nổi bật. Cạnh cắn các răng cửa phẳng. Răng nanh có múi răng nổi bật, nằm theo trục dọc. Cung răng hình chữ nhật nổi bật.  
• Lạc quan/năng động: thiết kế này có trục các răng trước hàm trên nghiêng nhẹ về phía xa, đối xứng vừa phải. Đường nối các điểm cao nhất của viền nướu đi lên cao hoặc theo hình zigzag. Đường nối các điểm tiếp xúc và mặt phẳng rìa cắn đi lên cao từ đường giữa.
Răng cửa giữa thường có dạng tam giác hoặc hình thoi. Mặt ngoài răng nanh thẳng và nghiêng trong. Trục các răng hội tụ.  
• U sầu/nhạy cảm: thiết kế này có các răng trước hàm trên hơi nghiêng xa hoặc gồm nhiều đoạn thẳng, đối xứng nhẹ. Đường nối các điểm cao nhất của viền nướu và đường nối các điểm tiếp xúc đi xuống từ đường giữa.
Hình dạng của răng cửa giữa thường bầu dục, kích thước chiếm ưu thế so với các răng khác. Răng cửa bên thanh mảnh. Mặt ngoài của răng nanh thường cong và nghiêng gần, múi răng tròn. Cung răng đa số hình bầu dục.  
• Bình thản/điềm tĩnh: thiết kế này có các răng trước hàm trên với trục vuông góc mặt phẳng ngang hoặc hơi phân kỳ. Ngoại trừ răng nanh có thể hơi xoay nhẹ sang bên. Không có nhóm răng nào chiếm ưu thế. Thường có sự đối xứng theo chiều ngang với các khe hở trên một cung răng rộng. Đường nối các điểm cao nhất của đường viền nướu cũng như đường nối các điểm tiếp xúc thường thẳng.
Răng cửa giữa có xu hướng vuông và nhỏ, trong khi mặt ngoài của răng nanh thường cong và ở vị trí thẳng đứng. Cung răng thường tròn.  

Lời kết
Visagism là một concept mới, ứng dụng các nguyên lý của nghệ thuật thị giác vào các thành phần của nụ cười. Mục tiêu là để thiết kế thể hiện được cá tính và phong cách của bệnh nhân, đảm bảo được sự hài hòa giữa phục hình với diện mạo và thái độ của họ. Từ những thiết kế thẩm mỹ cơ bản, ta có thể lựa chọn những biến thể phù hợp nhất với mỗi bệnh nhân. Hy vọng bài viết này có thể giúp mọi người có một góc nhìn cơ bản và rõ ràng hơn về thiết kế thẩm mỹ nụ cười vốn còn nhiều mơ hồ. Từ đó ứng dụng trong công việc hằng ngày để mang lại những phục hình đẹp hơn cho bệnh nhân. Chúc thành công  

Nguồn: biên dịch từ bài viết của các tác giả Braulio Paolucci; Marcelo Calamita; Christian Coachman; Galip Gürel; Adriano Shayder; Philip Hallawell.
avatar
daoleminhduc
Trưởng lão 7 túi
Trưởng lão 7 túi

Tổng số bài gửi : 77
Join date : 18/02/2011
Age : 30
Đến từ : Doan Hung - Phu Tho

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang

- Similar topics

 
Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết