Sinh lý phụ khoa

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down

Sinh lý phụ khoa

Bài gửi  daoleminhduc on Sat Feb 19, 2011 11:09 am

1. Đại cương:
Trong đời sống người phụ nữ từ khi dậy thì đến mãn kinh có hiện tượng hành kinh xảy ra theo chu kỳ hàng tháng, trung bình chu kỳ kinh nguyệt là 28 ngày.
- Ngày 1 là ngày bắt đầu hành kinh.
- Ngày 14 là ngày rụng trứng (phóng noãn).
- Ngày thứ 28 là ngày cuối chu kỳ và là ngày bắt đầu của chu kỳ sau.
Trong chu kỳ kinh nguyệt có rất nhiều cơ quan thay đổi nhưng quan trọng nhất là buồng trứng và nội mạc tử cung.

2. Chu kỳ buồng trứng:
Mỗi chu kỳ xảy ra 2 hiện tượng:
2.1. Thay đổi noãn bào:
Khi mới sinh ra, một trẻ sơ sinh có khoảng 200.000 trứng (noãn bào nguyên thuỷ) và mỗi chu kỳ sau dậy thì có khoảng 300 noãn bào phát triển, nhưng chỉ có 1 noãn bào là trưởng thành, chín, phóng noãn và có thể thụ tinh được. Còn những noãn bào khác chưa trưởng thành sẽ teo dần.

2.2. Thay đổi kích thước noãn bào:
Số tế bào hạt bao xung quanh noãn tăng lên thêm, đồng thời noãn bào sẽ hoàn thành phân bào giảm nhiễm và đẳng nhiễm, chấm dứt khi trứng thụ tinh.
- Giai đoạn phát triển và tăng trưởng: kéo dài từ ngày 1 đến 13 của chu kỳ kinh nguyệt.
Đến ngày thứ 14 thì noãn bào trưởng thành nằm trong nang noãn gọi là nang de Graaf  sẽ được phóng ra chui vào vòi trứng, phần còn lại sẽ phát triển thành hoàng thể.
Đến ngày thứ 25 của chu kỳ, nếu không có thai thì hoàng thể sẽ teo dần, đến ngày thứ 28 thì chỉ còn vết nhỏ.
- Giai đoạn từ ngày 15 đến 28 gọi là giai đoạn thành lập hoàng thể.

2.3. Thay đổi nội tiết:
- Từ ngày 1 - 14 của chu ky, trong giai đoạn noãn bào phát triển, các tế bào hạt của noãn sẽ tiết ra Oestrogene.
Sau khi rụng trứng, có sự thành lập hoàng thể, hoàng thể tiết ra progesteron và oestrogene. Khi hoàng thể teo nhỏ, không còn chức năng nội tiết nữa, hai nội tiết này sẽ giảm trong máu  tác động đến nội mạc tử cung.

3. Chu kỳ nội mạc tử cung:
Cấu tạo nội mạc tử cung: gồm có 2 tầng (lớp):
- Tầng 1 là tầng căn bản, ở phía dưới; có đặc tính không thay đổi, nhưng có khả năng sinh sản rất nhanh, gồm ít tuyến và ít mô đệm.
- Tầng trên: là tầng niêm mạc có khả năng thay đổi lớn tuỳ theo ngày theo chu kỳ kinh.
+ Từ ngày 1 - 13 chu kỳ là giai đoạn phát triển của trứng trong máu có oestrogene, thì niêm mạc tử cung trong giai đoạn nang hoá: niêm mạc dày lên có nhiều tuyến hơn, nhưng những tuyến này thẳng, lòng tuyến hẹp, các mạch máu nhiều và thẳng, các tế bào tuyến mô đệm có nhiều phân bào.
+ Từ ngày 14- 28 của chu kỳ: niêm mạc trở nên phân tiết dưới ảnh hưởng của progesterone, với tuyến phát triển nhiều thêm, lòng tuyến rộng, ngoằn ngoèo, các mạch máu cũng ngoằn ngoèo, các tế bào mô đệm và tuyến không có hiện tượng phân bào (hoặc ít), nhưng có hiện tượng phân tiết, hình chữ nhật và chất glycogene trong mô đệm có nhiều nước.
Như vậy ta thấy: vào những ngày cuối của chu kỳ niêm mạc vừa dày vừa có nhiều tuyến, nhiều chất glycogene và H2O, tổ chức xốp (có thể dày > 1cm), tạo điều kiện (chuẩn bị) cho trứng làm tổ, phôi bám vào đó làm tổ, phát triển và trưởng thành  thành thai bình thường.

4. Cơ chế điều hoà chu kỳ kinh nguyệt:
4.1. Nội tiết:
Vùng đồi thị: Những thay đổi của buồng trứng chịu sự kiểm soát của tuyến yên, nhưng tuyến yên lại ảnh hưởng của một hay nhiều trung khu ở vùng dưới đồi nằm ở trung não (phía trên giao thoa thị giác).
Vùng dưới đồi tiết ra các hormon giải phóng chuyển xuống thuỳ trước tuyến yên (Gn - RH).

4.2. Tuyến yên:
Nhờ hormon giải phóng kích thích tuyến yên tiết ra LH (Luteinizing - Hormon) và FSH (Folicule Stimulating Hormon) và LTH (Luteotrophie Hormon), RF (Releasing Factor) (Factor là yếu tố giải toả tiết ra FSH).
FSH là nội tiết kích thích noãn tăng trưởng từ ngày 1 đến 13, đến ngày 14 tiết ra LH  kích thích nang noãn chín, phóng noãn, hình thành hoàng thể và kích thích hoàng thể chế tiết.
Ngoài ra còn tiết ra Prolactin, là một hormon protêin kích thích tuyến sữa.
Như vậy LH là chất nội tiết thành lập hoàng thể  tiết ra progesteron + oestrogene, khi progesteron và oestrogene giảm đột ngột  tạo nên hiện tượng hành kinh.
Điều hoà chu kỳ kinh do trục nội tiết: dưới đồi (Hypothalamus)  tuyến yên  buồng trứng  nội mạc tử cung bằng cơ chế hồi tác (feed - back).

4.3. Môi trường:
Yếu tố môi trường bên ngoài tác động lên vỏ não gây ra những luồng thần kinh  kích thích tác động đến vùng dưới đồi, ảnh hưởng đến các cơ quan bên dưới như: tuyến yên, buồng trứng, nội mạc tử cung.
Do đó nó có thể làm thay đổi cấu trúc chu kỳ kinh nguyệt.
Ví dụ: lo âu, mệt mỏi, mất ngủ, dinh dưỡng kém, thiếu máu...cũng ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt.

daoleminhduc
Trưởng lão 7 túi
Trưởng lão 7 túi

Tổng số bài gửi : 73
Join date : 18/02/2011
Age : 29
Đến từ : Doan Hung - Phu Tho

Xem lý lịch thành viên

Về Đầu Trang Go down

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang

- Similar topics

 
Permissions in this forum:
Bạn không có quyền trả lời bài viết